LaTeX
Jeśli ma to być w jakikolwiek sposób blog, mający coś wspólnego z nauką, to nie mogę nie wspomnieć o podstawowym narzędziu, jakim posługuję się każdego dnia. Mowa o LaTeX’u służącym do… składania tekstów naukowych (i nie tylko). Proszę nie czytać tego słowa jako “lateks”, ostatnia litera jest grecką literą “chi”, czyli mamy do czynienia z “latechem”, ewentualnie lejtechem . Chciałem to od razu wyjaśnić: moi znajomi są zawsze zawiedzeni kiedy dorwą się do mojego komputera i po wejściu do tego folderu znajdują tam same repozytoria, foldery i dokumenty… Nie mam czasu na przedstawienie wszystkich zalet tego wynalazku i diametralnie innej filozofii niż ta, która jest reprezentowana przez standardowe edytory tekstu (link). Nie będę też pokazywał jak dokładnie go używać. Chciałbym jednak rozwiać parę problemów, które często powodują, że początkujący użytkownik poddaje się. Liczę też, że kogoś zachęcę. Naprawdę warto! (Jako ciekawostkę dodam, że po biegłym opanowaniu LaTeX’a potrafiłem przyswoić sobie html’a w jedno popołudnie i myślę, że migracja w drugą stronę może przebiegać podobnie).
LaTeX Online
Swego czasu znalazłem ciekawą stronę, która umożliwia kompliację LaTeX’a. Jest to bardzo przydatne, gdy trzeba napisać szybko dokument, a akurat nie mamy dostępu do swojego komputera albo padł nam system. Najlepiej będzie otworzyć tą stronę i wrócić do mojego opisu:
Wybieramy język angielski i z “Window initialization” klikamy na Load Framework (potwierdzając Initialize now) i właściwie możemy zaczynać (bo tym sposobem określiliśmy jak powinien wyglądać dokument).
Teraz w przestrzeń miedzy “\begin{document}” a“\end{document}” możemy wstawić to, co chcemy.
Aby użyć polskich czcionek należy dopisać parę linijek, więc najlepiej jeśli w puste okno wkleimy po prostu:
\documentclass[11pt,a4paper]{article}
\usepackage[polish]{babel}
\usepackage[T1,nomathsymbols]{polski}
\usepackage{polski}
\usepackage[latin2]{inputenc}
\selectlanguage{polish}
\usepackage{dsfont}
\parindent0em
\usepackage{graphicx}\begin{document}
Check this identity:
$$(x + 1)^2 = x^2 + 2x + 1$$
If you want have numerated equation please use something like this:
\begin{equation}
x+y=z
\end{equation}
$$sin (\alpha\pi)=\beta$$
Polskie litery: Zażółć gęślą jaźń\end{document}
Wybieramy jeszcze Output format jako PDF i wciskamy COMPILE. Poniżej pojawił się raport z kompilacji. Sprawdzamy Output in PDF-Format! i powinniśmy mieć swojego pdfa (niestety po paru minutach zostaje on zastąpiony przez czyjś inny dokument, ale możecie zapisać pdf’a lub też Source file). Nie przejmujcie się rozszerzeniem pliku źródłowego, można otworzyć go notatnikiem i potem przekopiować zawartość do okienka). Oczywiście, jeśli chcemy mieć pełne spektrum możliwości musimy zainstalować sobie LaTexa (który wygląda jak całe mnóstwo folderów z archiwami) i jakiś edytor, który będzie z niego korzystał.
Wzory, które powinniśmy dostać powinny wyglądać mniej więcej tak:
Jeszcze parę rzeczy z LaTeX’em w tle
Edit: Ostatnio znalazłem jeszcze parę stron podobnych do opisanej powyżej:
Do wygenerowania pojedynczych wzorów doskonale służy:
To też generuje wzory, które można… wklepać w pasku adresu w przeglądarce!
- http://texify.com/$d_N(ax%5E2+bx+c)=e%5Ex$ (wzór miedzy $)
Jeśli ktoś chciałby umieszczać wzory w swoim blogu postawionym na Wordpressie koniecznie musi mieć:
Pragnę też wspomnieć, że możliwe jest używanie LaTeXa z poziomu komunikatorów!
Czat z użyciem LaTeX’a
Raczej się człowiek na takim czacie z nikim nie umówi na randkę, ale podyskutować nad wzorami zawsze można:
- http://www.mathim.com/ (międzyplatformowe)
Instalacja pod Windowsem
Pliki instalacyjne ściągamy z:
Niuanse instalacji są, mniej więcej, opisane na stronach:
Z braku czasu tylko tyle musi wam wystarczyć ode mnie.
Edytory
Najpopularniejsze edytory to:
- LED Editor (Windows)
- TeXnic Center (Windows) (IMHO przegrywawyraźnie z LED’em)
- KILE (Linux)
Wszystkie dysponują gotowymi szablonami, mechanizmami korygowania i uzupełniania kodu, podpowiedziami, zestawami znaków, gotowymi komendami, które można sobie kliknąć, tak więc nie przerażajcie się, że trzeba będzie znać całą masę komend. Ogólnie szala nie przechyla się na żadną stronę (Windows vs. Linux), i w sumie wszystko tylko zależy od tego na czym państwo pracują. W przypadku GnuPlota oraz Octave’a wygląd aplikacji i ich użytkowanie jest identyczne w obu systemach.
W przypadku edytora Texnic Center trzeba jeszcze wykonać to, co opisane jest tutaj (chodzi o podanie ścieżki do programów wykonywalnych MikTeXa, np. C:\Program Files\MiKTeX 2.5\miktex\bin).
Polskie czcionki
Parę rzeczy, które powinniśmy ustawić pod Linuxem
- Kodowanie samego dokumentu:
a) otwieramy jakiś nowy dokument w KILE’u (potrzeba to zrobić, by możliwe było uzyskanie dostępu do wszystkich ustawień)
b) wchodzimy w “Ustawienia/Konfiguracja/Edytor/Kodowanie”
c) określamy kodowanie naszego dokumentu jako 8859-2 (skrótowo określany jako latin2)
Możliwe jest wybranie UFT8, ale to proszę wybrać w przypadku dalszych problemów z polskimi czcionkami. Wtedy też trzeba bedzie zmienić “latin2″ na “utf8″ w preambule podanej poniżej.
- Kodowanie używane przez sam edytor:
a) wybieramy “czcionkę i kolory” i tam ustanawiamy jakąś znośną czcionkę tak, by widać było “zażółć gęślą jaźń” poprawnie (Arial, Courier, Times… nic wymyślnego).
- Wywołanie polskich czcionek w tworzonym dokumencie:
Umieszczamy w preambule parę dodatkowych linijek:
\documentclass[a4paper,10pt]{article}
\usepackage[polish]{babel}
\usepackage[T1,nomathsymbols]{polski}
\usepackage{polski}
\usepackage[latin2]{inputenc}
\selectlanguage{polish}
Ps. Jak już próbujecie z kodowaniem UFT8 to spróbujcie:
\documentclass[a4paper,10pt]{article}
\usepackage{polski}
\usepackage[utf8]{inputenc}
\usepackage[OT4]{fontenc}
Parę rzeczy, które powinniśmy ustawić pod Windowsem
- Uruchamiamy z menu Start – > Programy -> MiKTeX -> MiKTeX Options i
otwieramy zakładkę ‘Languages’. Zaznaczamy interesujący nas język polski. - Aby pakiet języka był dostępny w MiKTeX-u musimy (po zaznaczeniu go)
otworzyć zakładkę “General” i odświeżyć bazę danych pakietów (przycisk “Refresh Now”) oraz należy koniecznie wygenerować jeszcze raz formaty (przycisk “Update Now”).
Refresh i Update taki wykonujemy zawsze, gdy dokonanujemy zmian w zakładce “Languages”, bądź gdy aktualizujemy LaTeX-a, czy dokonujemy zmian jakiegoś formatu).
- Teraz wystarczy, że w kodzie tworzonego przez nas dokumentu umieścimy paczki (dotyczy to jedynie windowsa, w linuxie jak widzieliśmy wywołujemy polskie czcionki inaczej):
\usepackage{polski}
\usepackage[cp1250]{inputenc}
Teraz powinniśmy pisać już swobodnie polskie znaki w obu systemach i będą one zarówno widziane w edytorze jak i w tworzonym dokumecie.
Pierwsze kroki w LaTeXu
Ważne linki:
- “Nie za krótkie wprowadzenie do systemu LaTeX” (!!! PODSTAWA !!!)
- Ściągnij plik txt z większością komend i ich opisem
- Lista symboli w LaTeXu
- Przykładowy dokument *.tex z opisem
- Strona Damiana Chorążkiewicza
- Polska grupa LateX’owa GUST
Beamer, czyli prezentacje
- Najlepszy opis Beamera (!!! Po polsku !!!)
- Drugi najlepszy opis (zmiana koloru)
- Kolejny opis Beamer’a
- Co może Beamer
- Animacje w Beamerze
- Tematy Beamera
- Przykłady tematów w Beamerze
- Kolorystyka Beamera
- Ciekawa modyfikacja Beamera
- Użycie Beamera do robienia posterów
- Prosper, czyli prawie Beamer
Chciałbym zwrócić uwagę na mały Edit. Dodałem parę linków pod opisem LaTeXa online: do czatu, do generatora wzorów oraz komunikatorów potrafiących go wykorzystać.
Przebrnąłem przez fora i żadne mi nie pomogło. Dopiero tutaj dostałem rzetelny opis jak poradzić sobie z wyświetlaniem polskich znaków pod MikTex’em. Dzięki
fajna strona, dużo ciekawych linków i przydatnych informacji. A “Bajka matematyczna” ech… po prostu bajeczna